Biz bu önemli konuyu, fıkıh külliyatına içerik ve ÅŸekil yönünden kaynaklık etmiÅŸ olan, Ä°mam Muhammed eÅŸ-Åžeybânî’nin Zâhiru’r-rivâye adıyla anılan meÅŸhur eserleri çerçevesinde ele aldık. Detayları giriÅŸ bölümünde açıklanacak olan bu eserler özellikle Hanefî mezhebinin fürû-ı fıkıh külliyatının özünü oluÅŸturur. Bu sebeple bu eserlerdeki kıyas anlayışının tespiti önem taşımaktadır.

Çalışmamızda Ä°mam Muhammed’in Zâhiru’r-rivâye adıyla anılan eserlerinin yanı sıra onun özellikle yaÅŸadığı coÄŸrafyayla baÄŸlantılı olarak ilmi kiÅŸiliÄŸine de kısaca deÄŸindik. Sonrasında, bir metod olarak kıyasın usûl eserlerinde ele alınışını genel hatlarıyla göstermeye çalıştık. Çalışmamızın ikinci ve üçüncü bölümlerinde Zâhiru’r-rivâye’de kıyasla iliÅŸkili olduÄŸunu düÅŸündüÄŸümüz örneklere çeÅŸitli lafızlar altında yer verip genel tahliller yaptık. Dördüncü bölümde ise seçtiÄŸimiz altı konu baÅŸlığı altında Zâhiru’r-rivâye’deki kıyas anlayışını Kur’an açısından deÄŸerlendirmeye çalıştık. Çalışmamızın sonuç kısmında hem usûl hem de fürû açısından bir yöntem olarak kıyas hakkındaki nihai tespitlerimizin yanı sıra önerilerimize de yer verdik.